Pliszka - inżyniering przeciwpożarowy

Poradnik

Porównanie gazowych środków gaśniczych - materiał ekspercki

Jeszcze pod koniec ubiegłego wieku akcje gaśnicze miały być skuteczne i co najwyżej bezpieczne dla ewakuowanych osób. Wraz z rozwojem nowoczesnych technologii, wzrosły też wymagania dotyczące właściwości środków gaśniczych. Muszą być nie tylko skuteczne, ale przy okazji powinny zapewnić sprawnośćgaszonych maszyn i urządzeń, czystość pomieszczeń objętych akcją gaśniczą oraz w żadnym stopniu nie szkodzić środowisku naturalnemu. Te wymagania spowodowały rozwój czystych, gazowych środków gaśniczych.

Poza tradycyjnym środkiem gaśniczym, jakim jest dwutlenek węgla CO2, w nowoczesnych zabezpieczeniach przeciwpożarowych stosowane są gazy FE-36™, FM-200®, Inergen® i Novec. Gazy te są zamiennikami halonów, wycofywanych z użycia ze względu na szkodliwe oddziaływanie na ludzi (trujące opary) i środowisko (niszczą warstwę ozonową). Systemy przeciwpożarowe oparte na halonach mogą być obecnie stosowane jedynie przez wojsko i podmioty o strategicznym znaczeniu dla gospodarki kraju.

Gazowe środki gaśnicze charakteryzują się wysoką skutecznością w zwalczaniu wszystkich grup pożarów (A - ciał stałych, B - cieczy łatwopalnych, C - gazów łatwopalnych). W szczególności sprawdzają się w pomieszczeniach teletechnicznych, teleinformatycznych, archiwach i muzeach, laboratoriach oraz w zakładach z precyzyjną mechaniką. Ich niewątpliwą zaletą jest nieprzewodzenie prądu, dzięki czemu mogą być bezpiecznie stosowane do gaszenia czułych urządzeń elektronicznych. Są bezwonne, bezbarwne, a po zakończeniu akcji gaśniczej odparowują, nie pozostawiając zabrudzeń i nie powodując zawilgocenia gaszonych przedmiotów. Tutaj wykazują swoją przewagę nad urządzeniami gaśniczymi z proszkiem lub pianą. Proszkowe systemy są co prawda na równi skuteczne, ale ich użycie wiąże się z zapyleniem gaszonego pomieszczenia, co może utrudnić ewakuację i spowodować duszności, a po zakończeniu akcji gaśniczej powstaje konieczność gruntownego sprzątania. Ponad to proszek wnika we wszystkie szczeliny, co może spowodować uszkodzenie czułych urządzeń elektronicznych, czy zatarcie elementów mechanicznych maszyn. Z kolei pianowe środki gaśnicze mogą doprowadzić do zwarcia w urządzeniach elektrycznych lub uszkodzenia cennych zbiorów archiwalnych poprzez ich zawilgocenie. Swoje wady mają również systemy śniegowe, oparte na CO2. Wyrzucany pod ciśnieniem dwutlenek węgla osiąga na wylocie temperaturę -79oC, co może spowodować odmrożenia u ludzi i szok termiczny urządzeń elektronicznych.

O ile zastosowanie jest cechą łączącą gazowe środki gaśnicze, to właściwości poszczególnych gazów mocno je różnią. Gazy HFC (chlorowcopochodne węglowodorów), czyli FE-36™ i FM-200®, gaszą poprzez katalizę ujemną płomienia (odebranie energii z ognia) i przy poprawnym zaprojektowaniu [nie przekraczając stężenia NOAEL (No Observed Adverse Effect Level) - najwyższe stężenie, przy którym nie obserwuje się negatywnego skutku dla zdrowia] - nie oddziałują szkodliwie na ludzi. Zabezpieczenia przeciwpożarowe z Inergenem (specjalny związek azotu, argonu i dwutlenku węgla) lub COzwalczają ogień poprzez wyparcie tlenu z atmosfery w gaszonym pomieszczeniu. Przez to, w przeciwieństwie do FE-36™ i FM-200®, mogą stanowić zagrożenie dla życia osób przebywających w gaszonym pomieszczeniu. O ile użycie Inergenu® prowadzi najczęściej do omdleń, o tyle w przypadku CO2 wystarczy 30 sekund oddychania w atmosferze nim wypełnionej aby doprowadzić do śmierci. Niebezpieczny dla ludzi jest również Novec, który jest bardzo aktywny chemicznie i w kontakcie z wodą tworzy silny kwas perfluorokarboksylowy (ryzyko hydrolizy np. przez absorbcję powietrza w płucach).

Warto pamiętać również o problemach technicznych związanych z wyborem systemów gaśniczych wykorzystujących CO2, czy Inergen®. Gazy te przechowywane są w wysokociśnieniowych zbiornikach, odpowiednio 60- i 300-barowych, przez co montaż tych systemów wiąże się z koniecznością wydzielenia osobnych pomieszczeń na zbiorniki oraz montażu klap odprężających w zabezpieczanych pomieszczeniach. To wszystko pociąga za sobą dodatkowe koszty inwestycyjne. Osobnego pomieszczenia wymagają też zbiorniki z gazem Novec. Do ugaszenia tej samej powierzchni potrzeba bowiem blisko półtora razy więcej tego środka niż gazów FE-36™ i FM-200®. Najmniej problemów i kosztów związanych z montażem przysparzają systemy z chlorowcopochodnymi węglowodorów. Gazy FE-36™ i FM-200® magazynowane są w zbiornikach pod ciśnieniem odpowiednio 15 i 24 lub 42 bar, dlatego oparte na nich systemy gaśnicze mogą być swobodnie montowane bezpośrednio w zabezpieczanych pomieszczeniach.

Znajdź konkretne rozwiązania dla Twojej branży:
Budownictwo Transport lądowy Transport morski Elektronika